:: صفحه‌ی اول     :: درباره‌ی ما     :: تماس با ما
چهارشنبه، ۲۶ مهر ۱۳۹۶
:: English Section
P فرهنگ شهروندی
كدام آلودگی نوری در فضاي شهر ما به چشم مي خورد؟

در سال‌هاي اخير يكي از موضوعاتي كه گريبانگير فضاهاي شهري شده، موضوع آلودگی نوری بوده كه مي‌تواند به رغم عادي شدن آن، بر روند زندگي شهرنشيني اثر فزاينده اي داشته باشد.6نوع آلودگي نوري در اطراف ما وجود دارد.

در سال‌های اخیر یکی از موضوعاتی که گریبانگیر فضاهای شهری شده، موضوع آلودگی نوری بوده که می‌تواند به رغم عادی شدن آن، بر روند زندگی شهرنشینی اثر فزاینده ای داشته باشد.6نوع آلودگی نوری در اطراف ما وجود دارد.

آلودگی نوری (Light pollution) نوعی آلودگی است که به روشن شدن بیش از حد یک محیط بر اثر نورهای مصنوعی گفته می‌شود.

آلودگی نوری در واقع همان نورهای مصنوعی است که در زمان یا مکان نامناسب، از استاندارد خود خارج شده و با کیفیت نامطلوب، محیط زیست و آسمان شب را آزاردهنده و آلوده می‌سازند. اصطلاح کلی آلودگی نوری به مشکلات چندگانه‌ای اطلاقمی‌شود که به سبب کم بازده بودن، آزاردهندگی، افزون بر نیاز یا غیرمنطقی بودن نور مصنوعی ایجاد می‌شود.

ممکن است شما زمانی نامناسب که هیچ نیازی به روشنایی نیست از آن استفاده کنید. مانند روشن بودن لامپ راهروها، پارکینگ ها و… (البته از شب تا صبح). لازم به توضیح نیست که ما در مورد روشنایی در ساعاتی صحبت می کنیم که منابع طبیعی روشنایی، مانند خورشید، فضای مورد نیاز ما را در حد کافی روشن نمی سازد. پس اگر در روز، نور مناسب و به اندازه نیاز دارید و از نور لامپ ها نیز استفاده می کنید، این خود می تواند مصداقی برای زمان نامناسب باشد.

از سویی در دنیای امروز که انرژی از ارزش خاصی برخوردار است محاسبات دقیقی برای مصرف بهینه انواع انرژی از جمله نیروی برق انجام می گیرد. در خصوص استفاده برق شهری در منازل، مکان های عمومی، کارگاه ها، بیمارستان ها و رستورانها نیز استانداردهایی از نور تعریف شده که سلامتی انسان به خصوص بینایی او در آن، مورد توجه مهندسان بوده است. با توجه به نوع هر فعالیت که مکان خاصی را می طلبد، استانداردهایی برای میزان نور در هر مکان تعریف شده است که نادیده گرفتن این استانداردها و استفاده سلیقه ای قطعاً تولید آلودگی نوری می کند.

در واقع با چنین نگرشی که چه مقدار نور برای چه فعالیتی و در کجا مناسب است، هم توانسته ایم انرژی را درست و بهینه مصرف کنیم و هم به سلامت بینایی خود آسیب نرسانده ایم. به عنوان مثال برای یک اتاق خواب ۱۰۰ لوکس(واحد شدت روشنایی) ،کلاس درس ۳۰۰ لوکس و میز نقشه کشی ۵۰۰ لوکس نور لازم است. پس استفاده بیش از مقدار لازم از نور، در هر مکان تولید آلودگی نوری می‌کنند. حال پارکینگ های شرکت واحد را به خاطر بیاورید که با شدت نور بسیار بالایی محوطه خود را بیش از حد لازم روشن می کنند که این عامل باعث بازتاب نور اضافی به فضا می گردد و تولید آلودگی نوری می‌کند. در مهندسی، روشنایی کیفیت نور از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

همانگونه که نور در مکان و زمان مناسب باید استفاده شود، کیفیت نور نیز از جهت پزشکی و سلامت انسان مورد توجه می باشد. هر نوع لامپ با توجه به ساختمان و مکانیزم تولید نور از کیفیت، رنگ نور و طیف نوری خاصی برخوردار است. به عنوان مثال نور لامپ های سدیم کم فشار از نظر ستاره شناسان بسیار مناسب است زیرا به راحتی می توان نور این لامپ ها را با فیلترهای مخصوص از دید ابزارهای منجمین مخفی و پوشیده کرد، چراکه نور این لامپ ها فقط در طیف زردرنگ تابش می کند و طیف نور دیگری ندارد پس به راحتی با یک فیلتر کنترل می شود.

آلودگی نوری اثرات گوناگونی دارد، از یک سو با درخشان کردن آسمان در شب، مانع رصد ستاره‌شناسان شده و از طرف دیگر اثرات نامطلوبی روی گیاهان و کیفیت آب خواهد داشت. به این ترتیب که در گیاهان الگوهای رشد، شکوفه‌زنی و گرده‌افشانی را تغییر داده و با ممانعت از حرکت زئوپلانکتون‌ها، به رشد جلبک و خزه در آب کمک می‌کند. همان‌گونه که گفته شد، یکی از اثرات آلودگی نوری، ممانعت از رصد ستارگان است. به دلیل آلودگی نوری تنها یک سوم از مردم دنیا قادر به دیدن راه شیری هستند.

آلودگی نوری شامل مواردی نظیر فراتازی، روشن‌سازی، خیرگی، درهم ریختگی، برافروختگی و سوسوزنی می‌شود.

فراتازی نوری

نوری ناخواسته وارد حریم شخصی کسی شود، همچون نور چراغ‌های روی دیوار و سردر همسایه. پدیده نور متجاوز زمانی رخ می‌دهد که نور شدیدی از بیرون و از راه پنجره به داخل خانه کسی بتابد، این رخداد سبب ناخوشایندی‌هایی همچون بروز بی‌خوابی و یا از بین بردن چشمانداز شامگاهی را در پی خواهد داشت.

روشن‌سازی بیش از اندازه

این اصطلاح به زیاده‌روی در به کارگیری نور گفته می‌شود. میانگین انرژی هدررفته در اثر روشنسازی افزون بر نیاز، بهتنهایی در آمریکا، روزانه برابر با ۲ میلیون بشکه نفت ارزیابی شده است.

خیرگی

این پدیده در نتیجه تضاد شدید مناطق روشن و تاریک در میدان دید ایجاد می‌شود. گاهی نگاه‌کردن به یک رشته نورانی لامپ بی‌حفاظ یا با حفاظ نامناسب این پدیده را ایجاد می‌کند. تابیدن نور به داخل چشم رهگذران یا رانندگان می‌تواند تا بیش از یک ساعت دید فرد را دچار اختلال کند. این پدیده علاوه بر مورد فوق، به دلیل ایجاد تضاد شدیدی بین مناطق روشن و تاریک، مانع درک صحیح از میزان تیرگی و روشنی توسط اندام بینایی می‌شود.

درهم ریختگی منابع نوری

به دسته نورهای شدید و درهمریخته گفته می‌شود. تجمع منابع نوری و تلاقی نورهای گسیل‌شونده از آنها ممکن است سبب گیجی و انحراف حواس فرد از موانع شود. افزون بر موارد بالا، بسیاری از تصادفات را می‌توان پی‌آمد این پدیده دانست. موارد نمایانی ازClutter در راه‌هایی که چراغ‌های دو سوی آن بد طراحی شده یا تابلوهای تجاری درخشانی که پیرامون جاده را دربرگرفته دیده می‌شود. در تابلوهای تجاری بسته به انگیزه شخص یا سازمان نصب‌کننده آنها نورپردازی‌های گوناگونی بهکار گرفته می‌شود که برخی از این نورپردازی‌ها حتی ممکن است سبب حواس پرتی رانندگان و زمینه‌ساز تصادفات شوند.

برافروختگی آسمان یا گنبد نوری:

برافروختگی آسمان به اثر درخششی اشاره دارد که می‌تواند در مناطق پرجمعیت دیده شود. این پدیده ناشی از دو عامل است: یکی بازتاب نور به سمت آسمان از بازتاب‌کننده‌هایی که در معرض تابش چراغ‌ها قرار گرفته‌اند و دیگری چراغ‌هایی با هدایت ناشایست نور، به‌گونه‌ای که نورشان به سوی آسمان می‌تابد. نورهایی که به سمت آسمان می‌روند در برخورد با جو دچار پراش یا پخش‌شدگی نور می‌شوند. این اثر از جمله معضلاتی است که به‌ویژه برای اخترشناسان آزاردهنده است، زیرا می‌تواند کنتراست آسمان شب را تا آن اندازه کاهش دهد که دیدن درخشنده‌ترین ستارگان نیز امکان‌پذیر نخواهد بود.

سوسوزنی: روﺷﻦ و ﺧﺎﻣﻮشﺷﺪن ﻣﺘﻨﺎوب ﻧﻮر ﮐﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﺼﻮرت ﺗﻌﻤﺪی به منظور ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﯾﺎ ﺟﻠﺐ ﺗﻮﺟﻪ به کار ﻣﯽ‌رود، میﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮﺟﺐ آزار ﮔﺸﺘﻪ و ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﯿﺮﮔﯽ ﻣﻮﺟﺐ ﮐﺎﻫﺶ دﯾﺪ، ﻧﺎراﺣﺘﯽ و اﺿﻄﺮاب ﺷﻮد. اﯾﻦ ﭘﺪﯾﺪه ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪﺷﺪت، رﻧﮓ و ﻓﺮﮐﺎﻧﺲ ﺧﺎﻣﻮش و روﺷﻦ ﺷﺪن، ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﯾﺶ ﺣﻤﻼت ﻋﺼﺒﯽ و ﺳﺮدرد در اﺷﺨﺎص ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎری هایی ﻧﻈﯿﺮ ﻣﯿﮕﺮن ﻣﯽﺷﻮد.

P تبلیغات
دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات در رشته کارشناسی ارشد شهرسازی دانشجو می پذیرد
 مسترکلاس تخصصی ژورنالیسم در حوزه شهر و معماری